Cretasaidd Gweler hefyd | Cyfeiriadau | Llywiogolygu
Nodiadau daearegCyfnodau daearegol
CyfnoddaearegddaearCPJwrasiggorgyfnodCainosöigddifodiannaubywyddinosoriaidJean d'Omalius d'HalloyWlad Belg1822StratigraffegDaeareg
Cretasaidd
Jump to navigation
Jump to search
| Cyfnod Cretasaidd 145.5–65.5 miliwn o flynyddoedd yn ôl PreЄ Є O S D C P T J K Pg N | |
Cyfartaledd O2 yn yr atmosffêr | ca. 30 Cyfaint %[1] (150 % o lefel a geir heddiw) |
Cyfartaledd CO2 yn yr atmosffêr | ca. 1700 rhan / miliwn[2] (6 wedi'i luosi gyda'r lefel fodern (cyn-ddiwydiannol)) |
Cyfartaledd tymheredd yr wyneb | ca. 18 °C[3] (4 °C uwch na'r lefel heddiw) |
Prif ddigwyddiadau'r cyfnod gweld • trafod • Llinell amser bras o brif ddigwyddiadau'r cyfnod Cretasaidd. Graddfa: miliynau o flynyddoedd yn ôl. | |
Cyfnod mewn daeareg yw'r Cretasaidd. Cyfeiria at y ddaear yn ystod y cyfnod rhwng 145±4 a 66 miliwn o flynyddoedd (Ma) yn ôl (CP). Mae'n dilyn y cyfnod Jwrasig yn y gorgyfnod Cainosöig.
Nodir diwedd y cyfnod Cretasaidd gan un o ddifodiannau mawr bywyd, gan gynnwys diflaniad y dinosoriaid. Cyflwynwyd y cyfnod gan Jean d'Omalius d'Halloy, daearegwr o Wlad Belg, yn 1822[4]. Bellach arolygir cyfnodau daeareg gan Gomisiwn Rhyngwladol Stratigraffeg[5], is-bwyllgor Undeb Rhyngwladol Gwyddorau Daeareg[6].
Golygfa ddychmygol o'r cyfnod Cretasaidd. (Sefydliad Smithsonian, 1977)
Diagram i ddangos gwahanu Pangaea a symudiad y cyfandiroedd hynafol i'w safle presennol (gwaelod y llun). Mae'r rhif ar waelod pob map yn cyfeirio at 'miliwn o flynyddoedd cyn y presennol'.
Gweler hefyd |
- Yr uwchgyfandiroedd: Gondwana, Lawrasia a Pangaea.
- Gweler hefyd y cyfnodau: Permaidd, Triasig, Jwrasig a'r Cretasaidd.
Cyfeiriadau |
↑ Image:Sauerstoffgehalt-1000mj.svg
↑ Image:Phanerozoic Carbon Dioxide.png
↑ Image:All palaeotemps.png
↑ (Ffrangeg) d’Halloy, d’O., J.-J. (1822). Observations sur un essai de carte géologique de la France, des Pays-Bas, et des contrées voisines. Annales des Mines ... 7: 353–376. O tudalen 373: "La troisième, qui correspond à ce qu'on a déja appelé formation de la craie, sera désigné par le nom de terrain crétacé."
↑ Comisiwn Rhyngwladol Stratigraffeg (ICS) http://www.stratigraphy.org/
↑ Undeb Rhyngwladol Gwyddorau Daeareg (IUGS) http://www.iugs.org/
Categorïau:
- Nodiadau daeareg
- Cyfnodau daearegol
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.500","walltime":"0.716","ppvisitednodes":"value":20890,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":228945,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":10120,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":17,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":0,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":2394,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":0,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 633.367 1 -total"," 94.79% 600.360 1 Nodyn:Geological_period"," 46.37% 293.664 1 Nodyn:Cretasaidd_graphical_timeline"," 43.18% 273.484 1 Nodyn:Graphical_timeline"," 30.49% 193.116 1 Nodyn:Infobox_time_scale"," 26.81% 169.784 1 Nodyn:Ffanerosöig_220px"," 24.03% 152.183 11 Nodyn:Fossil_range/bar"," 23.79% 150.685 36 Nodyn:Period_start"," 12.62% 79.915 12 Nodyn:Period_end"," 7.31% 46.329 33 Nodyn:Period_color"],"cachereport":"origin":"mw1246","timestamp":"20190320182339","ttl":2592000,"transientcontent":false);mw.config.set("wgBackendResponseTime":124,"wgHostname":"mw1326"););